Buitenlandse werknemers zijn niet meer weg te denken uit de Nederlandse economie. De economische crisis zal daar geen grote verandering in brengen. Het gaat al lang niet meer alleen om goedkope arbeidskrachten die hier het vuile werk komen opknappen waarvoor Nederlanders nauwelijks meer te vinden zijn. Steeds vaker vinden werkgevers ook hoogopgeleide medewerkers in het buitenland. Ook vinden buitenlandse studenten regelmatig na hun studie in Nederland een baan. Vaak levert het inschakelen van buitenlandse werknemers vragen, onduidelijkheden en complicaties op. We hebben een paar vragen op een rij gezet, die ons in de praktijk regelmatig gesteld worden. Met de antwoorden erbij, uiteraard.

NIEUWSBRIEF BUITENLANDSE ARBEIDSKRACHTEN


01. Is een buitenlandse werknemer goedkoper?
Nee
Als werkgever kun je behoefte hebben aan (tijdelijk) buitenlands personeel. Vaak wordt gedacht dat buitenlandse werknemers goedkoper zijn. Dit is doorgaans niet het geval. Buitenlandse werknemers die tijdelijk - al dan niet via een uitzendbureau - voor u werken, hebben recht op de "harde kern" van arbeidsvoorwaarden die in de betreffende sector gelden. Dit zijn de arbeidsvoorwaarden conform de algemeen verbindend verklaarde uitzend-CAO, of de in de sector van toepassing zijnde CAO. Als er geen CAO van toepassing is, gelden de minimum arbeidsvoorwaarden uit de wet, waaronder minimumloon, minimum aantal vakantiedagen en de wettelijke regels voor uitzendwerk. Mocht je als werkgever een buitenlandse werknemer in dienst willen nemen, dan kun je bij de hoogte van het brutoloon rekening houden met de omstandigheid dat een buitenlandse werknemer van hetzelfde brutosalaris netto meer kan overhouden dan zijn Nederlandse collega, indien hij kwalificeert voor de 30%-regeling. Het is in dat geval niet ongebruikelijk om een lager brutosalaris overeen te komen, mits het minimum- (CAO-)loon wordt gewaarborgd. In vraag 8 wordt nader toegelicht wanneer de 30%-regeling van toepassing is.

02. Moet ik als werkgever/inlener zorgdragen voor een goede huisvesting van een buitenlandse werknemer?
Ja
In het geval je voor een buitenlandse werknemer een verblijfsvergunning moet aanvragen, ben je verplicht voor deugdelijke huisvesting zorg te dragen. Als geen vergunning is vereist, wordt op grond van goed werkgeverschap van een werkgever verwacht dat hij er op toeziet dat een buitenlandse werknemer fatsoenlijk is gehuisvest. Huisvesting is in beginsel een taak van de gemeente. In het geval een gemeente constateert dat er sprake is van onveilige of onrechtmatige huisvesting, kan zij een werkgever daar op aanspreken. Goed werkgeverschap geldt ook ten opzichte van ingeleend personeel. De uitzend-CAO kent specifieke regels ten aanzien van huisvesting. Ga bij het uitzendbureau na of deze regels worden nageleefd.

03. Welke vergunningen zijn er nodig om een buitenlander in dienst te nemen?
Voor een werknemer met de nationaliteit van één van de EER-landen of Zwitserland is geen vergunning nodig. De EER bestaat uit de landen van de Europese Unie (inclusief Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Polen, Slovenië, Slowakije en Tsjechië), plus IJsland, Liechtenstein en Noorwegen. Een uitzondering is (momenteel) van toepassing voor werknemers met de Bulgaarse of Roemeense nationaliteit. Deze landen zijn sinds 1 januari 2007 lid van de EU, maar voor hen geldt het vrij verkeer van werknemers nog niet, waardoor voor hen wel een tewerkstellingsvergunning aangevraagd moet worden. Voor een werknemer uit andere dan de hierboven genoemde landen, is in beginsel zowel een verblijfs- als een tewerkstellingsvergunning nodig. Via de checklist op de site www.wetarbeidvreemdelingen.nl kan eenvoudig gekeken worden welke vergunningen nodig zijn. Zonder een tewerkstellingsvergunning mag de werknemer niet in Nederland werken op straffe van een boete van € 8.000,00 per werknemer.

04. Hoe vraag ik een burgerservicenummer (BSN) aan voor buitenlandse werknemers? 
Om in Nederland te kunnen werken, moet een in het buitenland wonende werknemer een burgerservicenummer (voorheen sofi-nummer) hebben. Alleen voor in het buitenland wonende artiesten en beroepssporters geldt een uitzondering. De werknemer moet het burgerservicenummer persoonlijk aanvragen bij een van de 16 aangewezen belastingkantoren met een uitgiftebalie voor burgerservicenummers. De werknemer dient daarvoor wel eerst een afspraak te maken via de belastingtelefoon (0800-0543).
De voorwaarden voor het uitreiken van een burgerservicenummer zijn:
- De werknemer kan alleen een burgerservicenummer afhalen voor zichzelf of voor zijn/haar kinderen die jonger zijn dan 16 jaar.
- De werknemer dient zijn/haar adres op te geven.
- De werknemer moet een geldig paspoort laten zien. Alleen als de werknemer de nationaliteit heeft van een lidstaat van de Europese Unie, mag dat ook een ander identiteitsbewijs zijn.
- Het mag echter geen rijbewijs zijn.
- Heeft de werknemer een andere nationaliteit dan die van een van de lidstaten van de Europese Unie, Liechtenstein, Noorwegen, IJsland of Zwitserland? Dan geldt het volgende:
-- De werknemer moet een verblijfsaantekening hebben in zijn/haar paspoort. Een verblijfsaantekening moet aangevraagd worden bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).
-- Als de werknemer in Nederland gaat werken, moet hij/zij vaak ook een tewerkstellingsvergunning hebben. De werkgever vraagt die voor de werknemer aan bij het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI).

05. Loop ik als ondernemer financiële risico’s als ik een buitenlandse zelfstandige inschakel?
Ja
Bij het inschakelen van een zelfstandige is het van groot belang of ook daadwerkelijk sprake is van een zelfstandige. Indien u met een zelfstandige in zee gaat, kunt u geconfronteerd worden met de WKA, vraag 12 gaat hier nader op in. Als de zelfstandige als werknemer wordt aangemerkt, dan kan de belastingdienst loonheffingen en premies naheffen (eventueel tegen anoniementarief) bij de werkgever/opdrachtgever. Het inschakelen van een buitenlandse zelfstandige levert ook arbeidrechtelijke risico's op. Als een opdrachtnemer bijvoorbeeld ziek wordt en/of de opdrachtgever de overeenkomst van opdracht beëindigt, zal de zelfstandige verstoken zijn van inkomen. Een opdrachtnemer kan zich alsnog op het standpunt gaan stellen dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst, waardoor hij arbeidsrechtelijke bescherming geniet. Denk aan een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd en doorbetaling van loon bij ziekte. Het antwoord op de vraag of sprake is van een civielrechtelijke arbeidsovereenkomst is onder meer afhankelijk van factoren als de bedoeling van partijen, het bestaan van een gezagsverhouding en de financiële afhankelijkheid van de opdrachtnemer. De fiscale kwalificatie of sprake is van een dienstbetrekking kan verschillen van de arbeidsrechtelijke kwalificatie.

06. Kan een buitenlandse zelfstandige een VAR aanvragen?
Nee
Een buitenlandse zelfstandige kan wel een verklaring Fiscale Kwalificatie Inkomen aanvragen. Deze kan worden aangevraagd met behulp van hetzelfde formulier als een normale VAR. De belastingdienst verklaart dan voor een specifieke (arbeids)relatie of sprake is van zelfstandigheid. De aanvraag kan bij het belastingkantoor van de opdrachtgever of bij kantoor buitenland te Heerlen worden ingediend.